OpenRuimte AdemRuimte

In deze moeilijke economische tijden wordt de verdere ontwikkeling van Vlaanderen als logistieke topregio steeds luider genoemd als een belangrijke hefboom om uit de crisis te geraken. Door verschillende Vlaamse provinciebesturen werden recent studies besteld om de logistieke opportuniteiten in kaart te brengen, en Limburg, Vlaams-Brabant, Oost- en West-Vlaanderen willen zich allen profileren als logistieke provincie bij uitstek en ‘Extended Gateway’ van de Antwerpse Haven. Maar de wenselijkheid van de verdere uitbreiding van de containertrafiek over de weg en de binnenvaart overstijgt regionale en lokale belangen.

(more…)

Moet Vlaanderen inzetten op logistiek als speerpuntsector? Daarover willen we de komende weken de discussie aan te gaan. De volgende Vlaamse regering moet een aantal keuzes maken over de toekomst van onze economie. De keuze voor of tegen logistiek is daarbij cruciaal.

Wij willen die discussie starten. Het debat wordt geopend met een bijdrage uit de logistieke hoek zelf.

Alex Van Breendam is de vroegere directeur van Het Vlaams Instituut voor de Logistiek en wordt door vriend en tegenstander gezien als een autoriteit op logistiek terrein.

We hopen de komende weken meerdere ‘specialisten’ aan het woord te laten, maar ook uw stem is welkom. Aarzel niet, en reageer. ‘The floor is yours’.

Alex Van Breedam: ‘Vlaanderen is een natuurlijk biotoop voor logistiek’

alex van breedam

Vlaanderen is een natuurlijke biotoop voor logistiek.  Er zijn weinig regio’s in de wereld met zo’n hoge dichtheid aan logistieke stromen. We liggen nu eenmaal in het economisch hart van Europa, tussen de belangrijke logistieke “gateways” als Antwerpen en Rotterdam. De aanwezigheid van honderden Europese distributiecentra op ons grondgebied vormt een bewijs van onze logistieke roeping en ons logistiek talent (uniek in Europa!).Dit brengt lusten, lasten maar ook opportuniteiten mee. De lasten ligt voor de hand: files, ongevallen met vrachtwagens, fijn stof, maatschappelijke hinder. De lusten worden sinds kort ook door de Nationale Bank van België becijferd: meer dan 9% van ons bruto binnenlands product en om en bij de 9% van onze werkgelegenheid worden gecreëerd door logistieke activiteiten. De toekomstige opportuniteiten zijn minder gekend en liggen in het bundelen en regisseren van logistieke stromen. Het potentieel hiervan is makkelijk in te zien: heel wat goederenstromen lopen vanuit Vlaanderen kris kras naar het Europese achterland of komen eruit terug. Door deze bestaande stromen slim te bundelen wordt de beschikbare capaciteit van onze schaarse logistieke infrastructuur meteen veel beter benut. Het Extended Gateway® concept dat vandaag in Vlaanderen volop geïmplementeerd wordt, is er net op gericht om dikke stromen te creëren tussen logistieke “hotspots”, multimodale terminals en grote internationale gateways. Dikke stromen hebben het voordeel dat ze perfect gebruik kunnen maken van spoor en binnenvaart. Nog een stap verder is het regisseren van deze stromen. Regisseren wil zeggen dat de goederenstromen perfect op elkaar afgestemd worden, zelfs over de bedrijfsgrenzen heen. Vergelijk het met een volle doos Legoblokjes waarin de blokjes gewoon door elkaar liggen. Door te regisseren worden alle blokjes in de doos perfect gestapeld, waardoor er plotseling 30% meer capaciteit beschikbaar komt in dezelfde doos. Als die beschikbare capaciteit opgevuld wordt met nieuwe stromen daalt de eenheidskost van elke logistieke beweging in het bestaande netwerk, zonder dat daarbij de maatschappelijke hinder toeneemt.

Met andere woorden: als we de talloze logistieke stromen in Vlaanderen slimmer gaan bundelen, regisseren en structureren, zou onze regio hierdoor meer stromen kunnen behandelen binnen dezelfde capaciteit en zonder bijkomende maatschappelijke hinder.

De schaarste aan groene ruimte en industriegronden in Vlaanderen kan niet ontkend worden. We moeten dit echter als een kans eerder dan als een beperking zien. Dankzij het Extended Gateway® project zijn alle logistieke hotspots in Vlaanderen in kaart gebracht. We weten dus welke terreinen nog ontwikkeld kunnen worden binnen de hotspots en dat we die terreinen moeten bewaren voor de “best passende” bedrijven. Daarnaast weten we ook welke type logistieke activiteit idealiter naar welke hotspot zou moeten aangetrokken worden om een maximale bundeling van stromen te realiseren. De ideale activiteit is dus diegene die het beste “past” bij een bepaalde geografische locatie, d.w.z. met het grootste bundelingspotentieel voor de bestaande stromen. Het bundelingseffect garandeert immers de laagste totale logistieke kost voor bedrijven én de hoogst mogelijke duurzaamheid. Opnieuw verlaagt de drempel voor multimodale transportoplossingen naarmate de stromen in de hotspots dikker worden. Daarbij komt dat het bundelingseffect veel krachtiger is dan gelijk welke andere kostenmaatregel die regio’s voorstellen om buitenlandse investeringen aan te trekken. Slimme logistiek en bundeling van goederenstromen verankeren m.a.w. economische bedrijvigheid op basis van kosten én verlaagt de hinder voor de samenleving!

Conclusie: Vlaanderen moet maximaal inzetten op het slim regisseren van goederenstromen, omdat hiermee de logistieke sector op een intelligente en duurzame manier kan groeien zonder de bestaande capaciteit verder te overbelasten. Bovendien worden productiebedrijven met hun logistieke activiteiten hiermee veel sterker verankerd in onze regio. Voor het regisseren van stromen is logistieke spitstechnologie nodig en zullen in de toekomst nieuwe actoren zoals neutrale ketenregisseurs op de markt komen. Ook daarin loopt Vlaanderen voorop…

Alex Van Breedam

CEO TRI-VIZOR

Universiteit Antwerpen, KULeuven, The Logistics Institute Asia-Pacific Singapore

Meng u in het debat. Reageer hier…

Bedreigd door een logistieke zone

De huidige LAR-zone (LAR Noord) is een logistieke zone, genoemd naar de naam van de deelgemeenten waarop hij is gelegen: Lauwe, Aalbeke en Rekkem, naast de E17. De Vlaamse regering wil dit transportcentrum verder uitbreiden aan de overkant van de E17.

Bedreiging

Door de LAR-zone uit te breiden in zuidelijke richting, aan de andere kant van de E17, gaat een mooi glooiend en landschappelijk interessant landbouwgebied op de schop. Voor LAR Zuid moet bos verdwijnen en zou het aangrenzende natuurgebied Potyzer, een habitat voor de kamsalamander, afgesneden worden van zijn hinterland.

Door het gebied loopt de Rekkembeek, die gewaardeerd wordt als natuurverbinding van provinciaal niveau. De aanleg van een nieuwe LAR-zone zal de waterhuishouding sterk verstoren. Ook de 2 landbouwers die er nog actief zijn, zullen moeten verdwijnen. De vele zachte recreanten die het gebied gebruiken, die zullen elders moeten wandelen en fietsen.

Tot nu toe vormde de E17 een duidelijke, harde grens voor de verstedelijking vanuit Kortrijk. Door deze grens te doorbreken dreigt ook de achterliggende open ruimte ten zuiden van Kortrijk op termijn verder ingepalmd te worden voor verdere uitbreiding van de economische activiteiten of nieuwe bebouwing.

Stand van zaken

De Vlaamse Regering heeft begin 2006 haar definitieve goedkeuring gegeven aan het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan ‘afbakening regionaalstedelijk gebied Kortrijk’. In dat plan zit onder meer de LAR-Zuid.

De Vlaamse Commissie Ruimtelijke Ordening (VLACORO) bracht echter een negatief advies uit en drong aan op onderzoek naar alternatieve locaties. Daarop besliste de Vlaamse Regering om een bijkomende studie te laten uitvoeren. Hoewel die studie tot de conclusie kwam dat LAR zuid niet noodzakelijk de beste keuze is, werd de zuidelijke uitbreiding van de LAR definitief “beslist beleid” en startte intercommunale Leiedal de nodige procedures voor de aankoop of onteigening van de gronden.

Recent werd deze manier van werken echter terug gefloten door de rechtbank van eerste aanleg. De Vlaamse regering ging in beroep tegen deze uitspraak. Deze zaak loopt nog.

Alternatief

In een voorafgaande studie werd een locatie in Wevelgem vanuit economisch en vervoertechnisch standpunt beter vonden. Deze plek is immers tri-modaal ontsloten: goede ontsluiting aan de autosnelweg, nabijheid van het spoor en van de Leie. De locatie in Wevelgem kreeg bovendien de voorkeur wegens de ligging in het stedelijk gebied en de mogelijkheid om de open ruimte ten zuiden van Kortrijk te sparen.

Contact

Erik Grietens, Bond Beter Leefmilieu, +32 2 282 17 34, erik.grietens@bblv.be

Bedreigd door ontwikkeling logistieke zone
Het gebied is gelegen in Westrode, een deelgemeente van Meise, ten Oosten van de A12 Brussel-Antwerpen. Het gebied is 75 hectare groot, momenteel nog grotendeels in gebruik als landbouwzone. Er vlak naast ligt een woonwijk, waarvan de tuinen grenzen aan het geplande bedrijventerrein.
Bedreiging
De Vlaamse regering wil hier een logistieke zone van vijftig hectare ontwikkelen, bedoeld voor grote luchthavengerelateerde ondernemingen in de sector van transport, logistiek en distributie. Tevens voorziet het plan in een nieuw op- en afrittencomplex op de A12.
Dit bedrijventerrein zal zorgen voor heel wat extra vrachtverkeer in een regio die nu al oververzadigd is en dagelijks te kampen heeft met veel congestie. De ontsluiting van de zone is gericht op de A12, waar het nu al elke dag rijtje schuiven is in de spitsuren. Volgens het milieurapport zal het terrein in de ochtendspits 340 vrachtwagens per uur aantrekken en zullen er 125 vrachtwagens van het terrein wegrijden. Die 340 vrachtwagens komen overeen met een vrachtwagenfile van 8,5 kilometer lang… Het MER gaat hier uit van slechts 40 vrachtwagens per dag en per hectare. Het plaatselijke actiecomité klaagt aan dat dit geen realistisch cijfer is. Volgens hen moeten de cijfers minstens met drie vermenigvuldigd worden. Daar moet dan nog het personenverkeer bijgeteld worden: in de ochtendspits 300 personenwagens per uur die toekomen en 100 personenwagens die wegrijden.
Het plaatselijke actiecomité werpt op dat 300 personenwagens wel een zeer lage schatting is omdat de initiatiefnemers altijd beweerden dat op dit terrein 1500 tot 3000 mensen zouden werken.
Dit extra vrachtverkeer zal zorgen voor meer luchtvervuiling en lawaaihinder. De dorpskern van Westrode ligt vlak bij. De logistieke zone zal tevens zorgen voor visuele verstoring: achter de tuinen van de omwonenden komt een aarden wal van 6 meter hoog, met daarachter loodsen tot 30
meter hoog.
Stand van zaken
Op 18 januari 2008 werd een gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan definitief goedgekeurd door de Vlaamse regering. Dit RUP werd door de Raad van State vernietigd, omdat het volgens het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen gelegen is in een gemeente van het buitengebied en dus in strijd is met de doelstelling van het RSV om economische activiteiten te bundelen in bestaande economische knooppunten. In plaats van de logica van het RSV te volgen en dit terrein te schrappen, lost de regering dit ‘probleem’ op door Meise als een ‘bijzonder economisch knooppunt’ aan te duiden bij de herziening van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen.
Alternatief
Vlakbij is nog ruimte beschikbaar langs het zeekanaal Brussel-Willebroek. Deze zone kan mede via binnenvaart ontsloten worden, waardoor vrachtverkeer beter in de hand gehouden kan worden.

Actie
Tijdens het openbaar onderzoek voor het RUP werden honderden bezwaarschriften ingediend.

Contact
De leden van het
Boskantveldcomité, boskantveldcomite@gmail.com
Bond Beter Leefmilieu, Erik Grietens, +32 2 282 17 34, erik.grietens@bblv.be
www.bblv.be

De Keer

Bedreigd door de aanleg van een logistieke zone

Het gebied ‘De Keer’ is gelegen te Wommelgem en Ranst, tussen het Albertkanaal en de E313. Het hele gebied is ongeveer 300 ha groot, waarvan de regering  200 hectare wil herbestemmen als logistiek bedrijventerrein. De Keer is vandaag een bij uitstek open en groen landbouwgebied, waar 14 landbouwbedrijven gevestigd zijn en een honderdtal gezinnen wonen.

Bedreiging

De Vlaamse regering wil een aantal nieuwe bedrijvenzones realiseren in het Economisch Netwerk Albertkanaal, afgekort ENA. In Wommelgem voorziet het ENA een transport- distributie- en logistieke zone van 200 ha.

Voor deze oppervlakte worden er 11.539 bewegingen aan vrachtwagens ingeschat, per dag. Dit komt overeen met 115 km lange rij vrachtwagens. Uit voorafgaand studiewerk blijkt dat de maximumcapaciteit van de nu al overvolle E313 overschreden zal worden. Het nieuwe bedrijventerrein zal zorgen voor nog meer files op het hoofdwegennet rond Antwerpen, met het bijhorend economisch verlies, extra luchtvervuiling met fijn stof en hoge uitstoot van koolwaterstoffen, bijkomende klimaatimpact,…Dit wordt ook bevestigd in een negatief auditrapport. Volgens het auditrapport is er in de spits op de snelweg tussen Ranst en de Antwerpse Ring nu al een oververzadiging van 102 tot 104 procent.

Daarbij zal ook rekening moeten gehouden worden met een belangrijke verschuiving van het verkeer naar het onderliggende wegennet, waardoor de bereikbaarheid van de omliggende gemeenten in gevaar komt en een grotere verkeersbelasting, meer bepaald sluipverkeer, voor de dorpen dreigt. Vlakbij bevinden zich op het lagere wegennet zware bottlenecks, zoals het rond punt van Wommelgem, dat veel extra verkeer aantrekt van het shoppingcentrum Wijnegem, de Makro en de winkelas langs de R11. Hier zal ook nog het verkeer bijkomen vanuit het geplande nieuwe bedrijventerrein naast de luchthaven van Deurne.

Stand van zaken

In 2004 werd het globale ENA-plan principieel goedgekeurd door de Vlaamse regering. Momenteel wordt gewerkt aan een milieueffectenrapport voor de mogelijke ontwikkeling van deze zone. Eens het MER is goedgekeurd, kan gestart worden met de opmaak van een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP).

Alternatief

Uit het “Eindrapport Nadere uitwerking Economisch Netwerk Albertkanaal” van 2004 blijkt dat er nog 1300 hectaren niet-gebruikte bedrijfsgronden voorhanden zijn in het ENA. Vanuit het streven naar een zuinig ruimtegebruik moeten deze reserves bij voorrang aangesneden worden, vooraleer nieuwe bedrijventerreinen worden ontwikkeld. Op die manier blijft open ruimte gespaard en kan de Keer gebruikt worden als randstedelijke groene long voor Antwerpen en als groene verbindingscorridor tussen het bos van Ranst en het Rivierenhof te Deurne

Actie

Het maatschappelijk draagvlak tegen de plannen op De Keer is groot. Zowel bij de bewoners en actieve landbouwers op De Keer zelf, als bij vele bewoners en lokale politici in de omringende  dorpskernen van Wommelgem/Oelegem/Schilde en Wijnegem Het actiecomité Red de Keer verenigt het verzet.  In oktober werd een groot actie- en solidariteitsweekend georganiseerd, er loopt een petitie, er zijn op geregelde tijdstippen buurtvergaderingen,…

Tevens wordt het dossier ook op ‘technisch’ vlak van nabij opgevolgd. Zo werden er een groot aantal opmerkingen tav de kennisgevingsnota van het plan-MER geformuleerd.Het merendeel van deze opmerkingen werden door de cel AMINAL weerhouden en zijn nagenoeg letterlijk terug te vinden in de richtlijnennota voor het plan-MER die door MER-cel AMINAL werd opgesteld. Op deze wijze wil Red de Keer op een gefundeerde manier mee kunnen doorwegen op het uitvoerings- en beslissingsproces.

In het kader van het milieueffectenrapport werd in opdracht van de minister een informatievergadering georganiseerd. Deze informatievergadering werd massaal bijgewoond door de omwonenden van de verschillende gemeenten. De geformuleerde opmerkingen tijdens deze infosessie zijn eveneens  opgenomen in de hierboven vermelde richtlijnennota..

Contact

red.de.keer@hotmail.com
www.reddekeer.be