OpenRuimte AdemRuimte

Het Koèt

Bedreigd door uitbreiding industriegebied ‘Zolder-Lummen’ (ENA-project)

Het industrieterrein ‘Zolder-Lummen Zuid’ zoekt plaats voor uitbreiding tussen de autosnelweg E313 (westen) en het Albertkanaal (oosten), ten zuiden van het bestaand industrieterrein Zolder-Lummen. De ca. 100 ha grote zoekzone overlapt vrijwel volledig met een deelgebied van het erkend reservaat ‘Laambeekvallei’. In dit deelgebied beheert Limburgs Landschap vzw zo’n 23 ha waardevolle natuur.

Bedreiging

De Groene Delle

De Vlaamse regering wil een aantal nieuwe bedrijvenzones realiseren in het Economisch Netwerk Albertkanaal, afgekort ENA. Deze potentiële uitbreidingszone heeft voornamelijk een bestemming als ‘natuurgebied’, een gedeelte is ‘landschappelijk waardevol agrarisch gebied’ en de aanwezige plas (beter gekend als ‘t Koet) is ‘ontginningsgebied met nabestemming groengebied’. Er zijn tal van waardevolle vegetaties aanwezig. Het gebied heeft bovendien een belangrijke functie als corridor. Het is de enige verbinding tussen bestaande natuurgebieden aan weerszijden van het Albertkanaal.

Stand van zaken

Eind 2007 is een nieuwe afrit (26bis) gerealiseerd op de E313. Deze ontsluit het bestaande bedrijventerrein rechtstreeks en vormt de noordgrens van de Groene Delle.

In het voorjaar van 2006 is het studiebureau Econnection gestart met het onderzoek naar de natuurwaarden van de Groene Delle. Dit rapport dient eerst geëvalueerd en goedgekeurd door het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB).

In het voorjaar van 2008 is het studiebureau Technum gestart met de opmaak van inrichtingsschetsen.

Voorgaande onderzoeken dienen verwerkt te worden in de plan-MER voor het ganse ENA. Pas als voorgaande rapporten een positief advies geven, kan gestart worden met de opmaak van het RUP.

Alternatief

Uit het “Eindrapport Nadere uitwerking Economisch Netwerk Albertkanaal” van 2004 blijkt dat er nog 1300 hectaren niet-gebruikte bedrijfsgronden voorhanden zijn in het ENA. Vanuit het streven naar een zuinig ruimtegebruik moeten deze reserves bij voorrang aangesneden worden, vooraleer nieuwe bedrijventerreinen worden ontwikkeld. Op die manier blijft open ruimte gespaard en kan de Groene Delle volledig behouden blijven. Daarnaast moet geïnvesteerd worden in ontsnipperende en (her)verbindende maatregelen. Dit gezien de belangrijke en unieke corridorfunctie in de reeds sterk versnipperde vallei van de Laambeek.

Actie

Limburgs Landschap vzw diende een inspraakreactie in bij het plan-MER voor het ENA en verzocht de Afdeling Natuur en Bos (ANB) om een passende beoordeling uit voeren inzake de mogelijke impact op Europees beschermde natuurwaarden. Verder werd deelgenomen aan de gezamenlijke persactie met andere verenigingen tegen de aantasting van natuurgebieden door het ENA. Deelname aan werklunch met lokale politici betreffende het ENA.

Samen met de Limburgse Koepel voor Natuurstudie (LIKONA) wordt een initiatief opgezet om de natuur in de Groene Delle door inventarisaties zo goed mogelijk in kaart te brengen.

Het Actiecomité Groene Delle organiseerde in november 2008 een wandeling in het gebied. Er werd een petitieactie opgezet waarbij meer dan 5000 handtekeningen verzameld werden. Er wordt een wandelroute Herkenrode-Groene Delle uitgestippeld. De vermoedelijke ‘inwandeling’ vindt plaats in april 2009. Tot slot werden protestborden geplaatst.

Contact

Limburgs Landschap vzw, David Beyen
www.limburgs-landschap.be

Actiecomité de Groene Delle, Wilfried Croux

Genk Zuid West

Bedreigd door bedrijventerrein

Het gebied Genk Zuid West is gelegen aan het Albertkanaal te Diepenbeek, tussen de sluis van Diepenbeek en de brug die Genk en Diepenbeek verbindt. Het terrein sluit aan op het bestaande industrieterrein Genk Zuid. In het kader van het Economisch Netwerk Alberkanaal (ENA) wil de Vlaamse regering dit bestaande industrieterrein verder uitbreiden richting Diepenbeek.

Genk Zuid West

Dit natuur- en bosgebied is ongeveer vijftig hectare groot. Het westelijk gedeelte, aan de sluis, herbergt een mooi bos met natte stukken, waarin ondermeer orchideeën bloeien. Het overige twee derde bestaat uit twee grote aaneengesloten open gedeelten. Eén van deze twee is bijna volledig bedekt met zeldzame schrale vegetaties behorende tot het Dwerghaver- en het Buntgrasverbond. Op deze vlakte broeden onder druk staande soorten als Veldleeuwerik en Kleine Plevier. Het gebied vormt een onmisbare schakel als natuurverbinding met De Maten, aan de overzijde van het kanaal.

Genk Zuid West grenst aan dichtbevolkte woonwijken van Diepenbeek, zoals ondermeer Rooierheide, Piannesberg, Dorpheide, Lutselus en het al erg geplaagde Rozendaal. Het gebied is daardoor een belangrijke buffer tussen de woonwijken en de industrie in Genk Zuid. In het licht van de huidige milieu- en gezondheidsproblematiek rond Genk Zuid, die herhaaldelijk in het nieuws komt, is uitbreiding in de richting van nieuwe woonwijken op zijn zachtst gezegd, niet gewenst.

Ter hoogte van het kanaal wordt bovendien uitgebreid gefietst (fietsroutenetwerk langs beide zijden), gevist en gewandeld (oa wandelnetwerk in De Maten). Een verdere industrialisering zal deze zachte recreatie op de helling zetten.

Stand van zaken

Er werd reeds een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) opgemaakt, toch werd dit na openbaar onderzoek terug ingetrokken omdat geen milieueffectenrapport (MER) was opgemaakt. Dit gebeurde mede onder druk van 4000 bezwaarschriften. Dit MER loopt apart van het MER voor het volledige ENA-plan.

De resultaten van het MER zullen vermoedelijk voor de zomervakantie worden bekendgemaakt. Indien het MER wordt goedgekeurd door de MER-cel, kan de procedure voor het RUP opnieuw worden opgestart, met een nieuw openbaar onderzoek.

Alternatief

Uit het “Eindrapport Nadere uitwerking Economisch Netwerk Albertkanaal” van 2004 blijkt dat er nog 1300 hectaren niet-gebruikte bedrijfsgronden voorhanden zijn in het ENA. Vanuit het streven naar een zuinig ruimtegebruik moeten deze reserves bij voorrang aangesneden worden, vooraleer nieuwe bedrijventerreinen worden ontwikkeld. De nog aanwezige beschikbare gebieden binnen Genk Zuid

Bieden nog heel wat mogelijkheden voor een betere benutting. Daardoor hoeven natuur en woongebieden in Diepenbeek niet nog meer onder druk komen te staan dan nu reeds het geval is.

Actie

Verdere opvolging van de procedure en - zoals in het verleden - gerichte acties daar rond, zoals publieksacties, persmomenten, bezwaarschriften verzamelen, contacten leggen met politici en eventuele juridische stappen ondernemen.

Contact

Actiecomité Kanaalzone Diepenbeek, info: Chris.dictus@skynet.be

Genk Zuid-Oost

Bedreigd door nieuw industriegebied

De Vlaamse regering wil een aantal nieuwe bedrijvenzones realiseren in het Economisch Netwerk Albertkanaal, afgekort ENA. Het terrein Genk Zuid-Oost in Zutendaal is op het gewestplan ingekleurd als ‘reserve-industriegebied’. Het situeert zich ten oosten van de weg Munsterbilzen-Zutendaal en ten zuiden van het Albertkanaal. Het terrein is 1,2 km lang en 200 meter breed. Het gebied sluit naadloos aan bij het Munsterbos, een natuurgebied van Europees belang. Momenteel wordt onderzocht of het effectief kan ontwikkeld worden als industrieterrein. De geplande ontwikkeling is een aanslag op de open ruimte en zal de waarde van het Munsterbos ernstig aantasten. Bekijk een luchtfoto van het gebied.

Stand van zaken

In april 2004 werd het globale ENA-plan principieel goedgekeurd door de Vlaamse regering. Momenteel wordt gewerkt aan een milieueffectenrapport voor de gehele ENA-zone. De passende beoordeling (die nodig is omwille van mogelijk effect op Habitatrichtlijngebied) zal geïntegreerd worden in deze plan-MER.  Eens het MER is goedgekeurd, kan gestart worden met de opmaak van een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP).

Alternatief

Uit het “Eindrapport Nadere uitwerking Economisch Netwerk Albertkanaal” van 2003 blijkt dat er nog 1300 hectaren niet-gebruikte bedrijfsgronden voorhanden zijn in het ENA. Vanuit het streven naar een zuinig ruimtegebruik moeten deze reserves bij voorrang aangesneden worden, vooraleer nieuwe bedrijventerreinen worden ontwikkeld. De zone Genk Zuid-Oost kan dan gevrijwaard worden omwille van zijn ecologische kwaliteiten en omwille van zijn functie als verbinding van open ruimte.

Acties

In februari 2009 vond op het terrein een persactie plaats, gevolgd door overleg met parlementairen.
Verdere acties afwachten op basis van evoluties in het dossier.

Contact

Iris Lauwaert, Natuurpunt Zuid-Oostlimburg, +32 499 30 17 73, iris.lauwaert@gmail.com

ism Natuurpunt Spouwen, Natuurpunt Limburg, Limburgs landschap, Orchis, JNM Zuid-Limburg, Limburgse Milieukoepel

Leikensweg tegen ring

Bedreigd door de aanleg van een zuidelijke ringweg

De gemeente Eeklo wil een ringweg aanleggen die het industrieterrein aan de stadsrand (tussen de weg Ursel- Eeklo en het Schipdonkkanaal) verbindt met de N9 Eeklo-Gent. Volgens de stad zou dit 25-30% van het verkeer uit het stadscentrum weg houden. De plannen van 2008 geven drie mogelijke tracés aan, die allen tussen het domein Het Leen en het Leiken aan het zuidelijke deel van Eeklo liggen. Het Leen is een waardevol bos- en natuurgebied in Eeklo, Waarschoot en Zomergem.

Het gebied is meer dan 250 hectare groot. In het domein komen meer dan 1200 diersoorten voor en ook de flora is er met ruim 866 verschillende soorten goed vertegenwoordigd. Er werden tot 2008 niet minder dan 158 verschillende vogelsoorten, 525 soorten dag- en nachtvlinders en ruim 700 verschillende soorten paddenstoelen gespot. Door het aanleggen van een weg langs dit beschermd gebied worden deze natuurwaarden bedreigd.
Het ruimtelijk structuurplan van Eeklo stelt dat de ‘groene vingers’ van Het Leen verbonden moeten worden met de stadsfuncties. Dit valt niet te rijmen met de aanleg van een nieuwe weg, die een barrière zal vormen tussen Het Leen en het stadscentrum.

Stand van zaken

In juni 2007 werd een eerste tracéstudie uitgewerkt, waarna in oktober 2007 het milieueffectenrapport (MER) werd opgestart. Op dit ogenblik (februari 2009) wordt aan het provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan gewerkt waarna een openbaar onderzoek volgt.

Alternatief

Maximaal gebruik maken van de bestaande verkeersinfrastructuur via de ‘ruit van het Meetjesland’: het omleiden van (zwaar) verkeer naar de N49 en optimaal gebruiken van de recent aangelegde ‘Teut’ aan het industrieterrein van Eeklo. De ‘Teut’ vormt de verbinding vormt van de N49 naar het industrieterrein, zo kan vrachtverkeer het centrum van Eeklo mijden. Het laden en lossen in het centrum reglementeren Het aanleggen van een sleuf door het centrum voor het doorgaand verkeer Of het aanleggen van een sleuf en tunnel met ondergrondse parking waardoor Eeklo leefbaar, aangenaam en veilig zou worden. Dit kan gecombineerd worden met meer openbaar vervoer in Eeklo: tram- en busverbinding van Maldegem tot Waarschoot/Lovendegem, een lightrail naar Maldegem, een betere treinverbinding met Gent,…

Actie

Het comité Eeklotegendering werd opgericht in 2007 en bestaat uit buurtbewoners, landbouwers, natuurverenigingen (Natuur en Landschap Meetjesland, Natuurpunt, de Jeugdbond voor Natuur en Milieu en de Vogelwerkgroep Noord-Oost-Vlaanderen) en sympathisanten. Eeklotegendering brengt regelmatig nieuwsbrieven uit die ze uitdeelt aan buurtbewoners, bezoekers van Het Leen en politici. In januari 2008 gaf Eeklotegendering een petitie met bijna 1000 handtekeningen af aan het stadsbestuur van Eeklo. In de zomer van 2008 organiseerde het comité een groot buurtfeest met een wandeling door het bedreigde gebied. Het zoekt actief naar alternatieven stelt haar ideeën voor aan het stadsbestuur. Op 21 maart 2009 lanceert het comité de twee alternatieven samen met een actiedag waarbij de landbouwers de actie zullen dragen

Contact

Comité Eeklotegendering: woordvoerders:
Franky De Craene, +32 475 85 46 06
Sophie Van de putte, +32 474 99 54 11, eeklotegendering@gmail.com
www.NLMeetjesland.be

Petroleum Zuid

Petroleum Zuid is hoofdzakelijk een oud bedrijventerrein met een niet meer gebruikt rangeerstation van de spoorwegen, waarvan bijna 60% braak ligt. Het bevindt zich tussen de Schelde, het natuurgebied Hobokense Polder, de spoorlijn Antwerpen-Boom en de ring rond Antwerpen en is gelegen op minder dan 4 km ten zuiden van de Antwerpse Grote Markt. Binnen de 2 km van het gebied bevinden zich de belangrijke woonkernen Nieuw Zuid, Kiel, Valaar, Hoboken Centrum en Oost, Polderstad en Burcht (aan de overzijde van de Schelde). De totale oppervlakte bedraagt 126 ha. Op het huidige bestemmingsplan staat 64 ha ingekleurd als ‘park’, dat nooit gerealiseerd is. Ruim 36 ha is industrie. Het gehele terrein is vervuild met zware metalen en minerale oliën. Een sanering dringt zich op. Op ongeveer 40 ha voormalig industriegebied is een spontane bebossing ontstaan. Deze groene ader vervult een belangrijke rol als natuurverbinding tussen de Hobokense Polder en de groene ring rond Antwerpen. Voor het natuurgebied Hobokense Polder is alleen via deze weg uitwisseling mogelijk van planten en dieren met een ander groengebied.

Het Vlaamse gewest hierin gesteund door de stad en het havenbestuur van Antwerpen wil op deze site een regionaal bedrijventerrein van 113 ha realiseren. Op de meest noordelijke punt (12 ha) komt mogelijk een nieuw Antwerps voetbalstadion met minimum 25.000 plaatsen.

Stand van zaken procedures

Door het Vlaamse Gewest is de procedure gestart om het Ruimtelijk Uitvoeringsplan (RUP) te wijzigen. Het openbaar onderzoek is afgesloten op 4 december 2008. Door verschillende organisaties is bezwaar aangetekend tegen deze plannen. De verwachting is dat de bevoegde minister, na advies van VLACORO, een besluit neemt in mei-juni 2009. De plannen van het Vlaamse Gewest stemmen in grote lijnen overeen met het Ruimtelijk Structuurplan Antwerpen. De geuite bezwaren behelzen vooral het volgende: de grote omvang en de aard van het bedrijventerrein (zware industrie en Seveso bedrijven zijn mogelijk), het niet voorzien van een buffer tussen natuurgebied en industrie, het planologisch ontbreken van een voldoende grote natuurverbinding tussen Hobokense Polder en de ring rond Antwerpen en het negeren van andere voor de omwonenden noodzakelijke bestemmingen (actieve en passieve recreatie).

Alternatief

Door Natuurpunt Hobokense Polder vzw is een alternatief plan uitgewerkt waarin het bedrijventerrein met eventueel voetbalstadion beperkt wordt tot 66 ha. Op de resterende gronden voorziet dit alternatief een hoogwaardige natuurverbinding (25 ha), velden voor de amateursporter met een sportzaal (16 ha), een park (14 ha) en een jongerencultuurzone (3ha). Alleen dit alternatief met 58 ha zachte bestemmingen voldoet echt aan de noden van de natuur en de omwonenden. Natuurpunt stelt eveneens voor de huidige industrie die er is mettertijd over te brengen naar het havengebied en de 66 ha bedrijventerrein op Petroleum Zuid uitsluitend voor te behouden aan ‘duurzame, niet vervuilende bedrijven’.

Acties

Onder het motto ‘ZEG NEEN AAN DE MINISTER, JA AAN NATUURPUNT HOBOKENSE POLDER’ is een petitie opgestart die het alternatief plan aanbeveelt. Deze petitie kon ondertekend worden tot 31 maart 2009. Aan minister Van Mechelen, bevoegd voor Ruimtelijke Ordening, zijn begin april 11.664 handtekeningen overhandigd. Op 15 februari 2009 werd op Petroleum Zuid ook een druk bijgewoonde actienamiddag georganiseerd onder het motto ‘Onze polder wordt geen eiland!’. Diverse verenigingen die het ‘Petrolfront’ vormen, organiseerden een gevarieerd programma met o.m. geleide wandelingen, sportinitiatie, een bevlaggingsactie en een ‘eikelplanting’ (= realisatie buffer).

Contact

Frans Thys, +32 3 830 20 51.
Danny Jonckheere, +32 3 828 64 03
petrol@hobokensepolder.be
www.hobokensepolder.be/petrozuid.php

Leven is meer dan wonen en werken. Wij steunen dan ook het alternatief plan van Natuurpunt Hobokense Polder om op Petroleum Zuid het bedrijventerrein met voetbalstadion te beperken tot 66 hectare,

De overige 58 hectaren moeten volgende bestemming krijgen:.

• een optimale natuurverbinding (25 hectare) tussen de Hobokense Polder en de ring rond Antwerpen, die maar één functie heeft: uitwisseling van dieren en planten.
• een parkgebied (14 hectare) waar mensen van Hoboken, Kiel en Antwerpen Zuid ongestoord kunnen wandelen en zich ontspannen
• een zone voor actieve recreatie (16 hectare) waar de amateursporter gebruik kan maken van sportvelden in een groene omgeving
• een jongerencultuurzone (3 hectare) waar initiatieven als Scheld’apen en Petrol kunnen, zone zoals gepland door het stadsbestuur.

Alleen een dergelijke invulling verhoogt de leefbaarheid van Antwerpen!